Choroba Crohna – Co warto wiedzieć?

Leczenie w chorobie Crohna polega przede wszystkim na łagodzeniu i zaleczaniu objawów.

Choroba Crohna jest leczona przede wszystkim poprzez łagodzenie objawów i zapobieganie nawrotom. Nie jest znana konkretna przyczyna tego schorzenia, możliwe jest jednak zapanowanie nad przebiegiem choroby na tyle, by normalne życie było możliwe.

Choroba Crohna może być leczona na kilka sposobów. Chcesz dowiedzieć się więcej? Koniecznie czytaj dalej i poznaj najważniejsze fakty.

Czym jest choroba Crohna?

Jelito

Choroba Crohna to inaczej przewlekłe zapalenie jelita, o nieznanych przyczynach. Tak jak przedstawiono na powyższym rysunku – może mieć charakter ogniskowy lub odcinkowy. Dla porównania umieszczono także przekrój jelita zdrowe oraz jelita dotkniętego wrzodziejącym stanem zapalnym.

Leczenie może opierać się na jednym z trzech punktów:

  • leczenie farmakologiczne
  • dieta
  • leczenie operacyjne
  • inne metody leczenia

Poniżej skupimy się po kolei na tym, co warto wiedzieć o chorobie Crohna i sposobach jej leczenia.

Leczenie farmakologiczne

Choroba Crohna jest najczęściej leczona farmakologicznie poprzez leki z poniższych grup:

  • antybiotyki
  • glukokortykoidy
  • immunosupresanty
  • terapie biologiczne
  • pochodne mesalazyny (5-ASA)

Antybiotyki

Aby zapobiec rozwojowi bakterii w jelicie cienkim, lekarze najczęściej przepisują chorym antybiotyki. Ma to związek z bardzo dużym ryzykiem zakażenia, które wiąże się z kolei z leczeniem operacyjnym i wieloma innymi czynnikami. Do najczęściej przepisywanych antybiotyków możemy zaliczyć:

  • metronidazol
  • cyprofloksacynę
  • ampicylinę
  • sulfonamidy

Zażywanie antybiotyków ma jednak liczne skutki uboczne. Są to najczęściej:

  • metaliczny posmak w ustach
  • mdłości
  • efekty uboczne przy spożyciu alkoholu

Pochodne mesalazyny

Leki typu 5-ASA to leki niesterydowe o działaniu przeciwzapalnym. Mają za zadanie ograniczyć stan zapalny w jelicie, który jest podstawowym objawem takich schorzeń jak choroba Crohna. Najpopularniejszymi lekami z tej grupy są mesalazyna oraz sulfasalazyna. Są to substancje zażywane doustnie, choć występują także w innych postaciach.

Leki z tej grupy to dobra alternatywa dla osób, u których leczenie sterydami nie odnosi oczekiwanych rezultatów. Niestety nie są one pozbawione skutków ubocznych:

Glukokortykoidy

Glukokortykoidy to element terapii hormonalnej, która ma ograniczyć stan zapalny w jelicie. Lekarze przepisują tego typu leki zwłaszcza w bardziej zaawansowanym stadium choroby. Gdy stan pacjenta się poprawia, często jednak rezygnują z teku leku, ze względu na możliwe efekty uboczne. Najczęściej wykorzystywane są budesonid oraz prednizon (ten drugi wykorzystywany w poważniejszych przypadkach). Możliwe skutki uboczne ich zażywania to:

  • retencja płynów
  • osteoporoza
  • nieżyt żołądka
  • trądzik
  • zaćma

Warto podkreślić, że przy odstawianiu steroidów należy zachować ostrożność i robić to stopniowo. Nagłe zakończenie terapii może mieć bowiem o wiele gorsze konsekwencje.

Leki immunosupresyjne

Tego typu leki osłabiają celowo układ odpornościowy, by powstrzymać reakcję organizmu, jaką jest stan zapalny. Zazwyczaj terapia tego typu jest skuteczna i choroba Crohna ma o wiele łagodniejszy przebieg. Często po immunosupresory sięga się, gdy terapia sterydami się nie powiedzie. Do najpopularniejszych leków immunosupresyjnych zaliczamy:

  • azatioprynę
  • merkaptopurynę (lek przeciwnowotworowy, wykorzystywany w leczeniu białaczki, ale działający także w przypadku choroby Crohna)

Niestety i ten rodzaj leczenie nie jest pozbawiony wad i skutków ubocznych. Oto one:

  • mdłości
  • zmęczenie
  • bezpłodność

Istnieje jeszcze jeden lek wykorzystywany w tego rodzaju terapii. Jest to metotreksat. W jego przypadku może on jednak wpływać nie tylko na płodność, ale i rozwój płodu, dlatego należy zaprzestać jego stosowania co najmniej na 3 miesiące przed rozpoczęciem starań o dziecko. W przeciwnym wypadku wzrasta ryzyko uszkodzenia płodu. Metotreksat zwiększa także ryzyko infekcji, jako że bardzo mocno oddziałuje na układ odpornościowy.

Terapie biologiczne

Infiximab

W tym przypadku przeciwciała anty-TNF-α mają za zadanie wyeliminować  TNF, czyli cytokinę (rodzaj białka) związaną z procesem zapalnym w jelicie. Przeciwciała te są parowane z lekami immunosupresyjnymi, jeśli same nie radzą sobie z tym zadaniem lub też nie powiodło się leczenie operacyjne. Najpowszechniejsze terapie biologiczne to:

  • Infliximab: podawany jako napar. Uwaga! Może wywoływać reakcje alergiczne.
  • Adalimumab: w formie zastrzyków, podawany raz na dwa tygodnie.
  • Certolizumab.

Choroba Crohna a odpowiednia dieta
Warzywa i owoce

Niezwykle ważnym elementem leczenia choroby Crohna jest odpowiednia dieta. Wielu pacjentów skarży się na utratę apetytu lub bardzo słabe przyswajanie substancji odżywczych, właśnie dlatego należy zadbać o zbilansowany jadłospis, który złagodzi objawy i uzupełni niedobory witamin i minerałów.

Jak powinna wyglądać dieta osoby cierpiącej na to schorzenie? Przede wszystkim powinna składać się w 50-55% z węglowodanów, 30-35% z tłuszczów i w 12-15% z białka. Nie może zabraknąć w niej także niewielkiej ilości błonnika, a także witamin i minerałów – w zależności od potrzeb konkretnego pacjenta.

Choroba Crohna wymusza regularność i odpowiednie porcje posiłków. Warto pamiętać także o piciu odpowiedniej ilości wody.

Osoby chorujące na chorobę Crohna powinny unikać pikantnych potraw oraz produktów bardzo bogatych w błonnik. Nie należy nadużywać także kawy czy napojów gazowanych lub alkoholowych. Czasami dla takiej osoby najlepszym wyjściem będzie indywidualna konsultacja z dietetykiem, który najlepiej zaplanuje jadłospis. Warto za to zapamiętać, jakie produkty wyeliminować z diety:

  • kazeina (białko obecne w nabiale)
  • gluten
  • pszenica
  • kukurydza
  • drożdże
  • niektóre owoce i warzywa

Z badań wynika, że jedną z najskuteczniejszych w leczeniu choroby Crohna diet jest dieta bezglutenowa lub też dieta uboga w węglowodany, które słabo przyswajają się w jelicie cienkim. Dodatkowo warto rozważyć zażywanie suplementów diety z minerałami i witaminami, na przykład z witaminą D.

Nieco kontrowersyjna jest za to suplementacja wapniem – wprawdzie choroba Crohna może mieć związek z rozwojem osteoporozy, ale wciąż istnieje ryzyko skutków ubocznych nadmiaru wapnia – np. ryzyko niewydolności krążeniowej.

Leczenie operacyjne

Leczenie operacyjne nie zawsze jest w pełni skuteczne, a dodatkowo jest obciążone sporym ryzykiem komplikacji. Właśnie dlatego w przypadku choroby Crohna nie tak często lekarze decydują się interwencje chirurgiczne – robią to tylko w przypadku perforacji, owrzodzenia, krwotoków czy całkowitego niepowodzenia leczenia farmakologicznego.

Leczenie operacyjne polega na wycięciu fragmentu jelita, w którym rozwija się stan zapalny, a następnie na połączeniu na nowo pozostałych elementów.

Czy  istnieje alternatywa?

Jedyną alternatywą, a właściwie uzupełnieniem opisywanych powyżej sposobów leczenia, jest zmiana nawyków – nie tylko żywieniowych. Przede wszystkim należy rzucić palenie i dużo odpoczywać. Wyniki badań wskazują, że odpoczynek i relaks znacznie obniżają poziom stresu, a to z kolei łagodzi objawy choroby. Jest to niemal tak skuteczne jak leczenie farmakologiczne,  pozbawione jest za to skutków ubocznych.

Choroba Crohna jest chorobą przewlekłą, jednak występują etapy mniejszego i większego nasilenia objawów. Kiedy tylko to możliwe należy starać się żyć normalnie.

WIĘCEJ DLA CIEBIE